poniedziałek, 5 marca 2012

Funkcje rekreacji w życiu współczesnego człowieka...

             Rekreacja spełnia również wiele funkcji. Maria Kwilecka wraz z Zuzanną Brożek wymieniają sześć funkcji jakie spełnia rekreacja. Oto funkcje rekreacji według powyższych autorów[1]:
-          funkcja wypoczynkowa
-          funkcja wypełnienia czasu wolnego
-          funkcja zdrowotna
-          funkcja korektywno-kompensacyjna
-          funkcja socjalizacyjna
-          funkcja ludyczna

Pierwszą funkcją jaką pełni rekreacja jest funkcja wypoczynkowa. Zarówno rekreacja czynna, jak i bierna, zawsze umożliwia odpoczynek. To właśnie w trakcie odpoczynku następuje eliminacja przyczyn i następstw zmęczenia. Pełny wypoczynek to nic innego jak całkowity powrót do normy wskaźników fizjologicznych i psychicznych, które uległy obniżeniu na wskutek wysiłku oraz pełne przywrócenie zdolności do działania. Odprężenie fizyczne i psychiczne, przede wszystkim po ciężkiej pracy, jest niezbędne dla dobrobytu psychofizycznego. Z tego też względu coraz większą wagę powinno przywiązywać się do jakości wypoczynku oraz treści i form działań człowieka, które realizuje się w czasie wolnym. Rekreacja, czyli odnowienie, to dziedzina, która zyskuje coraz większe znaczenia w dyskusji nad wypoczynkiem. Idąc w tym kierunku można stwierdzić, że najlepszym antidotum na zmęczenie jest rekreacja – aktywny wypoczynek, a więc przykładowo uprawianie amatorsko form sportowych, rekreacyjnych w kontakcie z przyrodą. Rekreacja daje wytchnienie, regenerację, obniża napięcie, posiada funkcje rozwojowe, kreacyjne oraz integracyjne, a więc jest źródłem tych wartości, które mają wpływ na nasze zdrowie i dobre samopoczucie.
          
              Rekreacja ma miejsce w czasie wolnym, a więc w czasie pozostającym do naszej dyspozycji, po wykonaniu wszystkich innych obowiązków. Stąd też funkcja wypełnienia czasu wolnego. Czas wolny wiąże się z kształtowaniem oraz doskonaleniem życia w sferze społecznej, a także w indywidualnej. Rekreacja, będąc jedną z treści wypełniających czas wolny, pełni bez wątpienia funkcję jego zagospodarowania i uporządkowania. Jest to wynikiem potrzeb codziennego życia, konieczności odzyskiwania równowagi pomiędzy zużyciem sił fizycznych oraz energii, a ich odbudową. Zapotrzebowanie na aktywność rekreacyjną, która ma wypełnić, urozmaicić i wzbogacić czas wolny, wzrasta proporcjonalnie do wydłużania się czasu wolnego, polepszania się poziomu życia oraz świadomości zdrowotnej społeczeństwa.

          Kolejną funkcją rekreacji jest funkcja zdrowotna, która wiąże się z uzyskaniem, poprawą oraz utrzymaniem zdrowia w drodze podejmowania czynności rekreacyjnych. Odpowiednio dobierana aktywność, a przede wszystkim ruch stanowią pozytywne konsekwencje dla zdrowia we wszystkich jego płaszczyznach. Ruch skutkuje zadowoleniem, przede wszystkim gdy odbywa się w naturalnych warunkach, w bezpośrednim kontakcie z przyrodą, natomiast jego niedobór i siedzący tryb życia może prowadzić do różnych chorób i zaburzeń. Aktywność ruchowa może wpływać pozytywnie wiele układów, m.in. na układ nerwowy, układ mięśniowy, układ szkieletowy, układ krążenia, układ oddechowy, wydolność sercowo-naczyniową.





      Następna funkcja rekreacji to funkcja korektywno-kompensacyjna. Rekreacja zapewnia człowiekowi nie tylko odprężenie, poprawę sprawności kondycji fizycznej i psychicznej, zachowanie dobrego stanu zdrowia, ale ma za zadanie także stymulować i wzmacniać rozwój jego uzdolnień oraz doskonalić osobowość. Poza tym ma także wspomagać odzyskiwanie utraconych zdolności, korygowanie zaistniałych nieprawidłowości, a także kompensować niesprawność, której naprawa jest nierealna. Kwilecka i Brożek piszą, na czym dokładnie polega kompensacyjno – korektywna funkcja rekreacji, a mianowicie polega ona na[2]:
  • równoważeniu niedoborów ruchu w życiu codziennym i utrzymaniu równowagi funkcjonalnej organizmu,
  • zaspokajaniu potrzeb zdeprawowanych w życiu codziennym,
  • usuwaniu zahamowań i barier rozwojowych oraz dostarczeniu sposobów autorealizacji i form ekspresji,
  • stymulacji i aktywizacji procesu rozwoju,
  • naprawianiu i wyrównywaniu psychospołecznych oraz fizycznych strat spowodowanych starzeniem się, nabywaniem kalectwa, wad rozwojowych czy niepełnosprawności

     Funkcja socjalizacyjna dotyczy socjalizacji zachowań rekreacyjnych. Socjalizacja zachowań rekreacyjnych dokonuje się, gdy środowisko wpływa na jednostkę poprzez układ wzajemnych zależności podmiotu z innymi elementami wchodzącymi w skład środowiska. Kształtowanie cech osobowościowych, które umożliwiają jednostce prawidłowe funkcjonowanie w społeczeństwie, nie może być prowadzone bez edukacji permanentnej i ustawicznego wychowania fizycznego. Aktywność rekreacyjna jest tak samo powiązana z procesami biologicznymi ustroju, co z psychicznymi. Jeżeli aktywność ruchowa stosowana jest jako środek wychowawczy, wówczas staje się potężnym czynnikiem stymulującym i kształtującym osobowość. W szczególności ruch i zabawa rekreacyjno – sportowa, angażująca człowieka do kontaktu z rówieśnikami przynosi bardzo wartościowe korzyści procesom socjalizacyjnym.

          Nadrzędnym motorem napędowym uczestnika rekreacji jest pragnienie odskoczni od rzeczywistości, rozrywki i zabawy. Stąd też wynika ludyczna, czyli zabawowa funkcja rekreacji. Rekreacja, realizacja swojego własnego hobby i podobne zachowania są dobrą zabawą, którą można utożsamiać z takimi pojęciami jak rozrywka, odpoczynek, beztroska czy z radością. Cechami, które pomagają odróżnić aktywność zabawową od innej są dobrowolność, element niepewności, wyodrębnienie, bezproduktywność, ujęcie w normy, umowność i fikcyjność. Podejmowanie rekreacji w formie gier, czy zabaw ruchowych, w tym także sportowych, uczy życia, pomaga kształtować charakter, uczy konsekwencji w postępowaniu oraz uporu w dążeniu do celu.

Opracowanie własne - fragment mojej pracy licencjackiej "Kolarstwo zjazdowe - Downhill - jako nowa forma rekreacji i sportu". Zabrania się kopiowania bez zgody autora.


Zobacz również:

[1] M. Kwilecka, Z. Brożek, Bezpośrednie funkcje rekreacji, Wydawnictwo ALMAMER Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 2007, s. 41-194
[2] M. Kwilecka, Z. Brożek, Bezpośrednie funkcje rekreacji, Wydawnictwo ALMAMER Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 2007, s. 113-114

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz